Gemini 3 در چراغ: Pro برای اسناد بلند، Flash برای اتوماسیون
خانواده‌ی Gemini 3 در چراغ دو مدل Google است، هر دو در رده‌ی استاندارد: Gemini 3.1 Pro (حدود ۳٫۱ اعتبار برای هر ۱٬۰۰۰ کلمه) برای خلاصه‌ی کتاب و PDF، اسناد خیلی بلند و پژوهش چندوجهی، و Gemini 3.8 Flash (حدود ۰٫۹۷ اعتبار) برای اتوماسیون و ایجنت، مهندسی نرم‌افزار و ترجمه و ویرایش متن بلند. قانون ساده‌اش این است: سند بلند و تحلیل را به Pro بده، کار پرتکرار و جریان خودکار را به Flash.
Gemini 3 در چراغ: دو مدل، یک رده، سه برابر فاصله‌ی قیمت
Gemini اسم یک مدل نیست؛ اسم خانواده‌ای از Google است که در چراغ دو عضوش پیش‌فرض روشن است. هر دو استاندارد‌اند، یعنی نه ارزان‌ترین گزینه‌ی انتخابگر و نه پرچم‌دار گران. فرقشان در کار است، نه در رده: Pro برای وقتی است که ورودی خیلی بلند است و باید کامل خوانده شود؛ Flash برای وقتی که همان کار صدها بار در ماه تکرار می‌شود. دکمه‌ی «راهنما» کنار انتخابگر چت همین تقسیم کار را برای همه‌ی مدل‌های روشن نشان می‌دهد.
قیمت هر مدل به اعتبار ثابت است و با نوسان تومان عوض نمی‌شود. ۱ اعتبار یک سنت دلار است و با نرخ امروز حدود ۲٬۶۰۰ تومان؛ فقط قیمت تومانیِ خرید اعتبار با نرخ روز دلار حساب می‌شود. قیمت‌ها تا ۲۶ مهر ۱۴۰۵؛ عدد به‌روز هر مدل در صفحه‌ی مدل‌ها و قیمت‌ها است. اگر حساب اعتبار برایت تازه است، اعتبار چراغ چطور کار می‌کند را بخوان.
جدول مقایسه‌ی Gemini 3.1 Pro و Gemini 3.8 Flash
جواب کوتاه جدول: Flash حدود یک‌سوم Pro خرج دارد و برای کار پرتکرار کافی است؛ Pro را برای سندی نگه دار که باید یک‌جا و کامل فهمیده شود. قیمت‌ها تقریبی و برای ۱٬۰۰۰ کلمه‌ی جواب است؛ متن ورودی هم حساب می‌شود و در کار با سند بلند، ورودی بخش بزرگی از هزینه است.
| مدل | رده | ≈ اعتبار / ۱٬۰۰۰ کلمه | با نرخ امروز (تومان) | بهترین برای | ضعف |
|---|---|---|---|---|---|
| Gemini 3.1 Pro | استاندارد | ۳٫۱ | حدود ۸٬۰۶۰ | خلاصه‌ی کتاب و PDF، پنجره‌ی متنی خیلی بزرگ، پژوهش چندوجهی | گاهی جواب طولانی |
| Gemini 3.8 Flash | استاندارد | ۰٫۹۷ | حدود ۲٬۵۰۰ | اتوماسیون و ایجنت، مهندسی نرم‌افزار، ترجمه و ویرایش متن بلند | حساس به فیلتر محتوا |
دو ضعف جدول دو راه‌حل ساده دارند. جواب طولانی Pro را با یک سقف در پرامپت می‌بندی: «حداکثر ۴۰۰ کلمه، با تیتر». حساسیت Flash به فیلتر محتوا یعنی بعضی پرامپت‌ها، مثلاً متن پزشکی یا حقوقی با جزئیات تند، ممکن است جواب نگیرد؛ در جریان خودکار برای این حالت یک مدل جایگزین بگذار (پایین‌تر گفته‌ایم چطور). کار ناموفق در چراغ اعتبار کم نمی‌کند، پس امتحانش رایگان است.
Gemini 3.1 Pro: سند بلند، گزارش حجیم، پژوهش چندوجهی
Gemini 3.1 Pro برای ورودی‌های بزرگ ساخته شده: خلاصه‌ی کتاب و PDF، پنجره‌ی متنی خیلی بزرگ و پژوهش چندوجهی، یعنی متنی که کنارش جدول و نمودار و عکس هم هست. هر ۱٬۰۰۰ کلمه‌ی جواب حدود ۳٫۱ اعتبار، یعنی با نرخ امروز حدود ۸٬۰۶۰ تومان. چت چراغ از ۲۶ مهر فایل می‌خواند و فایل می‌سازد: Word، Excel، PowerPoint، PDF، CSV و متن، تا ۱۰ فایل در هر پیام؛ سقف طول متن هم برداشته شده و متن خیلی بلندی که می‌چسبانی خودش ضمیمه می‌شود. PDF تا ۲۰ صفحه کامل خوانده می‌شود؛ سند بلندتر را به‌صورت Word یا متن بده.
۱. خلاصه‌ی قرارداد ۱۰۰ صفحه‌ای
یک شرکت پخش مواد غذایی قرارداد نمایندگی ۱۰۰ صفحه‌ای با ضمائم و جدول قیمت دارد و مدیرش فرصت خواندن همه‌اش را ندارد. این دقیقاً جای Pro است: کل قرارداد را یک‌جا می‌بیند و بندهایی که در صفحه‌ی ۱۲ و ضمیمه‌ی ۴ به هم گره خورده‌اند را کنار هم می‌گذارد. فایل Word قرارداد را ضمیمه کن یا متنش را بچسبان.
پرامپت نمونه: «این قرارداد نمایندگی را کامل بخوان. در حداکثر ۶۰۰ کلمه بگو: تعهدهای ما، تعهدهای طرف مقابل، جریمه‌ها و شرط فسخ. بعد جدولی بساز از بندهایی که با ضمائم تناقض دارند یا سقف مالی ندارند: شماره‌ی بند، مشکل، پیشنهاد اصلاح. خروجی را به‌صورت Word بده.»
جواب ۶۰۰ کلمه‌ای حدود ۲ اعتبار است، ولی چون ۱۰۰ صفحه ورودی هم حساب می‌شود، قیمت تقریبی که قبل از ارسال می‌بینی بالاتر است. همان عدد ملاک است؛ بعد از جواب هزینه‌ی واقعی کسر می‌شود.
۲. تحلیل گزارش فروش
مدیر یک فروشگاه آنلاین لوازم خانگی فایل Excel فروش شش ماه را دارد: هزاران ردیف با دسته، شهر، تاریخ و مبلغ. می‌خواهد بداند کدام دسته در کدام شهر افت کرده و چرا. اکسل را ضمیمه می‌کند و خروجی را هم Excel می‌خواهد تا سرستون رنگی و فیلتر داشته باشد.
پرامپت نمونه: «این فایل فروش را تحلیل کن. فروش هر دسته را به تفکیک ماه و شهر جمع بزن، پنج افت بزرگ را با درصد بنویس و برای هر کدام یک فرضیه‌ی قابل بررسی بده. جدول خلاصه را به‌صورت Excel با یک شیت برای هر شهر بساز. توضیح متنی حداکثر ۳۰۰ کلمه.»
وقتی همین تحلیل را هر هفته با فایل تازه تکرار می‌کنی، بار اول را با Pro بزن و روش را در «حافظه‌ی من» بنویس؛ دفعه‌های بعد همان پرامپت را به Flash بده و فقط اگر نتیجه کم‌عمق بود به Pro برگرد.
Gemini 3.8 Flash: ویرایش متن بلند، کد و جریان خودکار
Gemini 3.8 Flash برای کارهایی است که زیاد تکرار می‌شوند و باید ارزان بمانند: اتوماسیون و ایجنت، مهندسی نرم‌افزار، ترجمه و ویرایش متن بلند. هر ۱٬۰۰۰ کلمه حدود ۰٫۹۷ اعتبار، یعنی با نرخ امروز حدود ۲٬۵۰۰ تومان. ارزان‌ترین مدل استاندارد انتخابگر چراغ است و برای یک ویراستار یا برنامه‌نویس، فرق «کار با هوش مصنوعی» و «کار بدون آن» همین مدل است.
۳. ویرایش کتاب
ویراستاری در تهران یک کتاب ۸۰ هزار کلمه‌ای مدیریت را از مترجم تحویل گرفته که جمله‌هایش ترجمه‌ای و بلند است. ویرایش را فصل به فصل به Flash می‌دهد، هر بار یک فایل Word، و خروجی Word راست‌چین می‌گیرد. چون هر فصل چند هزار کلمه است، قیمت پایین Flash این‌جا خودش را نشان می‌دهد.
پرامپت نمونه: «تو ویراستار فارسی هستی. این فصل را ویرایش کن: جمله‌های بالای ۲۵ کلمه را بشکن، ساختار ترجمه‌ای را فارسی کن، نیم‌فاصله و علائم را درست کن، اصطلاح‌های تخصصی را عوض نکن و چیزی از محتوا کم یا زیاد نکن. متن ویرایش‌شده را به‌صورت Word بده و در آخر فهرست ۱۰ تغییر مهم را بنویس.»
برای فصل‌هایی که قلم در آن‌ها مهم‌تر از سرعت است، مثل مقدمه و فصل آخر، می‌شود نسخه‌ی Flash را یک بار دیگر به مدلی با قلم ادبی قوی‌تر داد؛ راهنمای مدل‌های چت و نوشتن گزینه‌هایش را دارد.
۴. جریان خودکار با API
یک فروشگاه ووکامرس روزی ده‌ها نظر مشتری می‌گیرد و می‌خواهد هر نظر خودکار دسته‌بندی شود و یک پیش‌نویس جواب در پنل پشتیبانی بنشیند. این کار از چت انجام نمی‌شود؛ از API چراغ انجام می‌شود که کاملاً سازگار با OpenAI است: کتابخانه‌ی رسمی OpenAI را برمی‌داری و فقط base_url را به https://cheraq.ai/api/v1 عوض می‌کنی.
from openai import OpenAI
client = OpenAI(api_key="cq_live_…", base_url="https://cheraq.ai/api/v1")
r = client.chat.completions.create(model="google/gemini-3.8-flash",
response_format={"type": "json_object"},
messages=[{"role": "system", "content": "نظر مشتری را در یکی از دسته‌های قیمت، ارسال، کیفیت، مرجوعی، سایر بگذار و یک جواب مؤدبانه‌ی زیر ۴۰ کلمه بنویس. خروجی JSON با کلیدهای category و reply."},
{"role": "user", "content": "سه هفته طول کشید برسه ولی خود جنس خوبه"}])
print(r.choices[0].message.content)سه نکته‌ی این جریان: response_format: json_object خروجی را قابل پردازش می‌کند؛ محدودیت ۱۲۰ درخواست در دقیقه برای هر کلید برای این حجم کافی است؛ و برای نظرهایی که Flash به‌خاطر فیلتر محتوا جواب نمی‌دهد، در کدت یک بار دیگر همان پیام را با مدل جایگزین، مثلاً openai/gpt-6.1-sol، بفرست. شناسه‌ی همه‌ی مدل‌ها را GET /models با هزینه‌ی تقریبی برمی‌گرداند و راهنمای کامل در API چراغ برای برنامه‌نویس‌ها و مستندات API است. برای این جریان یک کلید جدا بساز تا مصرفش را جدا ببینی.
Gemini در برابر GPT-6.1 Sol و Claude Sonnet 5.5 برای همان چهار کار
جواب کوتاه: GPT-6.1 Sol و Claude Sonnet 5.5 هر دو استاندارد و هم‌قیمت‌اند (۲٫۶ اعتبار)، یعنی کمی ارزان‌تر از Pro و حدود ۲٫۷ برابر Flash. پس انتخاب بین این چهار مدل به نوع کار بستگی دارد، نه به رده. برای مقایسه‌ی کامل سه خانواده، مقایسه‌ی GPT، Claude و Gemini را بخوان.
| کار | Gemini | GPT-6.1 Sol | Claude Sonnet 5.5 |
|---|---|---|---|
| خلاصه‌ی قرارداد ۱۰۰ صفحه‌ای | Gemini 3.1 Pro؛ پنجره‌ی بزرگ، کل سند را یک‌جا می‌بیند | انتخاب خوب؛ برای اسناد و قراردادهای حجیم ساخته شده و ارزان‌تر است | برای سند خیلی بلند انتخاب اول نیست |
| تحلیل گزارش فروش | Gemini 3.1 Pro؛ پژوهش چندوجهی با جدول و نمودار | کافی برای تحلیل روتین | کافی برای تحلیل روتین |
| ویرایش کتاب | Gemini 3.8 Flash؛ ویرایش متن بلند با یک‌سوم قیمت | گران‌تر برای همین کار | نگارش تخصصی قوی؛ برای فصل‌های حساس |
| جریان خودکار با API | Gemini 3.8 Flash؛ اتوماسیون و ایجنت، ارزان و سریع | مدل جایگزین خوب وقتی Flash جواب نداد | برای رفع باگ خود کد اتوماسیون |
از جدول دو نتیجه بگیر. اول، Flash در کار پرتکرار رقیب ندارد: ویرایش ۸۰ هزار کلمه با Flash حدود ۷۸ اعتبار است و با Sol یا Sonnet حدود ۲۰۸ اعتبار. دوم، برای قرارداد، Pro و Sol هر دو جواب‌اند؛ اگر قرارداد با ضمائمش واقعاً بلند است Pro، اگر معمولی است Sol ارزان‌تر در می‌آید. مطمئن نیستی؟ «مقایسه‌ی مدل‌ها» کنار دکمه‌ی ساخت یک پرامپت را هم‌زمان روی تا ۳ مدل می‌فرستد و جواب‌ها را کنار هم می‌گذارد.
هزینه‌ی ماهانه‌ی Gemini برای سه نوع کاربر
قیمت هر هزار کلمه به‌تنهایی حس نمی‌دهد؛ مصرف یک ماه را ببین. عددهای پایین فقط جواب مدل را حساب کرده‌اند؛ ورودی، مثل قراردادی که ضمیمه می‌کنی، رویش می‌آید و در کار با سند بلند کم نیست.
| کاربر | مصرف ماهانه | ≈ اعتبار در ماه | با نرخ امروز (تومان) |
|---|---|---|---|
| مشاور حقوقی یا آژانس املاک | ۱۵٬۰۰۰ کلمه خلاصه و تحلیل قرارداد با Gemini 3.1 Pro | حدود ۴۷ | حدود ۱۲۱٬۰۰۰ |
| ویراستار کتاب | ۸۰٬۰۰۰ کلمه ویرایش با Gemini 3.8 Flash | حدود ۷۸ | حدود ۲۰۲٬۰۰۰ |
| برنامه‌نویس با جریان خودکار | ۲٬۰۰۰ درخواست API، هر کدام حدود ۱۰۰ کلمه جواب، با Gemini 3.8 Flash | حدود ۱۹۴ | حدود ۵۰۴٬۰۰۰ |
ردیف سوم را با رقیبش مقایسه کن: همان ۲٬۰۰۰ درخواست با GPT-6.1 Sol یا Claude Sonnet 5.5 حدود ۵۲۰ اعتبار می‌شود، یعنی با نرخ امروز حدود ۱٫۳۵ میلیون تومان. ردیف اول برعکس است: مشاوری که ماهی چند قرارداد می‌خواند، با Pro بیشتر از ۲۰ هزار تومان نسبت به Sol خرج نمی‌کند و در عوض سند را کامل می‌بیند. اعتبار خریداری‌شده هم هیچ‌وقت منقضی نمی‌شود؛ ماهی که قرارداد کمتری رسید، اعتبارت می‌ماند. هر روز هم مقدار کمی اعتبار رایگان (در حد ۱۰ اعتبار) می‌گیری که برای چند جواب بلند با Flash کافی است.
سؤال‌های رایج
فرق Gemini 3.1 Pro و Gemini 3.8 Flash چیست؟
هر دو استاندارد‌اند. Pro برای خلاصه‌ی کتاب و PDF، سند خیلی بلند و پژوهش چندوجهی است با حدود ۳٫۱ اعتبار برای هر ۱٬۰۰۰ کلمه؛ Flash برای اتوماسیون، مهندسی نرم‌افزار و ترجمه و ویرایش متن بلند با حدود ۰٫۹۷ اعتبار، یعنی حدود یک‌سوم قیمت.
برای خلاصه کردن PDF کدام مدل Gemini بهتر است؟
Gemini 3.1 Pro؛ خلاصه‌ی کتاب و PDF کار اصلی‌اش است. در چت چراغ PDF تا ۲۰ صفحه کامل خوانده می‌شود؛ سند بلندتر را به‌صورت Word یا متن بده و در پرامپت سقف کلمه بگذار تا جواب طولانی نشود.
چرا Gemini 3.8 Flash بعضی سؤال‌ها را جواب نمی‌دهد؟
Flash به فیلتر محتوا حساس است و ممکن است متن‌هایی با جزئیات حساس را رد کند. پاسخ ناموفق اعتبار کم نمی‌کند؛ همان پرامپت را به Gemini 3.1 Pro یا GPT-6.1 Sol بده، و در جریان خودکار این جایگزینی را در کد بگذار.
شناسه‌ی مدل‌های Gemini در API چراغ چیست؟
به شکل google/gemini-3.1-pro-preview و google/gemini-3.8-flash؛ فهرست کامل با هزینه‌ی تقریبی را GET /models برمی‌گرداند. API چت سازگار با OpenAI است و فقط آدرس پایه عوض می‌شود.
برای استفاده از Gemini در چراغ اشتراک Google لازم است؟
نه. در چراغ با یک حساب و پرداخت تومانی به ازای مصرف به هر دو مدل دسترسی داری، بدون اشتراک ماهانه و بدون کارت ارزی.
یک قرارداد یا گزارش ضمیمه کن، Pro و Flash را با «مقایسه‌ی مدل‌ها» کنار هم ببین و مدل کارت را پیدا کن.
