مقایسه GPT و Claude و Gemini: کدام برای کار واقعی بهتر است؟

جواب کوتاه مقایسه GPT و Claude و Gemini: برای نوشتن فارسی و کپی‌رایتینگ Claude، برای اسناد خیلی بلند و کار چندوجهی Gemini، برای کار همه‌کاره و اتوماسیون GPT؛ و اگر ارزان‌ترین با کیفیت خوب را می‌خواهی، Gemini 3.8 Flash یا GPT-6 Luna. هر سه خانواده با هشت مدل در چراغ هستند، با پرداخت تومانی به ازای مصرف، و می‌توانی یک پرامپت را هم‌زمان روی سه مدل بفرستی و خودت قضاوت کنی.

سه خانواده، هشت مدل

«GPT»، «Claude» و «Gemini» اسم خانواده‌اند، نه یک مدل؛ هر خانواده چند نسخه با قیمت و قدرت متفاوت دارد و مقایسه‌ی درست بین نسخه‌های هم‌رده است. (اگر فرق مدل و اپ را نمی‌دانی، اول مدل هوش مصنوعی چیست را بخوان.)

GPT (OpenAI)

سه نسخه در چراغ: GPT-6 Astra Pro (پریمیوم) برای مسائل پیچیده و تحلیل مالی و استراتژی؛ GPT-6.1 Sol (استاندارد) برای اسناد و قراردادهای حجیم، کدنویسی و اتوماسیون؛ GPT-6 Luna (اقتصادی) برای چت‌بات ارزان، دسته‌بندی و خلاصه و متن وبلاگ و شبکه‌ی اجتماعی. خانواده‌ای که برای هر بودجه یک جواب دارد.

Claude (Anthropic)

سه نسخه: Claude Opus 5.5 (پریمیوم) برای استدلال خیلی پیچیده، کدبیس بزرگ و پژوهش؛ Claude Sonnet 5.5 (استاندارد) برای کار روزمره، تولید محتوا، نگارش تخصصی و رفع باگ؛ Claude Fable 5.1 (پریمیوم) برای نویسندگی خلاق، کپی‌رایتینگ، ترجمه‌ی روان به فارسی و سناریو. Sonnet و Opus در انتخابگر چراغ یک ردیف‌اند و با اسلایدر بین‌شان جابه‌جا می‌شوی. Claude در فهرست پیش‌فرض نسخه‌ی اقتصادی ندارد.

Gemini (Google)

دو نسخه، هر دو استاندارد: Gemini 3.1 Pro برای خلاصه‌ی کتاب و PDF، پنجره‌ی متنی خیلی بزرگ و پژوهش چندوجهی؛ Gemini 3.8 Flash برای اتوماسیون و ایجنت، مهندسی نرم‌افزار و ترجمه و ویرایش متن بلند. Gemini 3.8 Flash با ۰٫۹۷ اعتبار ارزان‌ترین مدل استاندارد این مقایسه است.

جدول مقایسه GPT و Claude و Gemini با قیمت

قیمت‌ها تقریبی و به اعتبار برای ۱٬۰۰۰ کلمه‌ی جواب است؛ ورودی هم حساب می‌شود. ۱ اعتبار یک سنت دلار است و با نرخ امروز حدود ۲٬۶۰۰ تومان. قیمت‌ها تا ۱۹ مهر ۱۴۰۵؛ عدد به‌روز هر مدل در صفحه‌ی مدل‌ها و قیمت‌ها.

سه مشاهده از جدول. در رده‌ی استاندارد، GPT-6.1 Sol و Claude Sonnet 5.5 دقیقاً هم‌قیمت‌اند و Gemini 3.1 Pro کمی گران‌تر؛ پس انتخاب بین این سه فقط به نوع کار بستگی دارد. در رده‌ی پریمیوم، Claude Opus 5.5 کمتر از نصف GPT-6 Astra Pro و Claude Fable 5.1 قیمت دارد. و در رده‌ی اقتصادی فقط GPT نماینده دارد؛ Gemini 3.8 Flash حدود هفت برابر GPT-6 Luna است ولی هنوز ارزان است.

کدام را کی انتخاب کنم؟ پنج کار واقعی

به‌جای «کدام بهتر است» بپرس «برای این کار کدام». پنج کار رایج، برنده‌ی هر کدام و دلیلش.

۱. پست و کپشن اینستاگرام

برنده: Claude. Claude Fable 5.1 برای کپی‌رایتینگ و متن فروشنده‌ی فارسی ساخته شده؛ Claude Sonnet 5.5 برای تولید محتوای روزمره. حساب کن: ۳۰ کپشن حدود ۱٬۵۰۰ کلمه است؛ با Claude Fable 5.1 حدود ۱۹٫۵ اعتبار (با نرخ امروز حدود ۵۰٬۷۰۰ تومان)، با Claude Sonnet 5.5 حدود ۳٫۹ اعتبار (حدود ۱۰٬۱۰۰ تومان). جایگزین ارزان: GPT-6 Luna که برای متن شبکه‌ی اجتماعی خوب است و همان ۳۰ کپشن را با حدود ۰٫۲ اعتبار می‌نویسد.

۲. تحلیل قرارداد

برنده: GPT. GPT-6.1 Sol برای اسناد و قراردادهای حجیم ساخته شده و قیمت استاندارد دارد. جایگزین: Gemini 3.1 Pro وقتی قرارداد با ضمائم و جدول‌هایش خیلی بلند است. اگر پای تصمیم مالی سنگین وسط است، GPT-6 Astra Pro یک بار دیگر همان قرارداد را بخواند؛ گران است ولی برای تحلیل مالی و استراتژی ساخته شده.

۳. خلاصه‌ی PDF ۳۰۰ صفحه‌ای

برنده: Gemini. Gemini 3.1 Pro با پنجره‌ی متنی خیلی بزرگ، خلاصه‌ی کتاب و PDF را کامل می‌خواند. تنها ضعفش جواب‌های گاهی طولانی است؛ در پرامپت بنویس «حداکثر ۵۰۰ کلمه، با تیتر». جایگزین ارزان: Gemini 3.8 Flash برای ویرایش و ترجمه‌ی متن بلند.

۴. کد و رفع باگ

برنده: Claude، با رقابت نزدیک. برای کدبیس بزرگ Claude Opus 5.5، برای رفع باگ روزمره Claude Sonnet 5.5. Gemini 3.8 Flash برای مهندسی نرم‌افزار و ساخت ایجنت با قیمت پایین عالی است و GPT-6.1 Sol برای کدنویسی و اتوماسیون. اگر برنامه‌نویس هستی، همین مدل‌ها را از API چراغ با شناسه‌هایی مثل anthropic/claude-sonnet-5.5، openai/gpt-6.1-sol و google/gemini-3.1-pro-preview صدا می‌زنی.

۵. چت‌بات پشتیبانی

برنده: GPT. GPT-6 Luna با ۰٫۱۳ اعتبار برای هر ۱٬۰۰۰ کلمه، برای چت‌بات ارزان و دسته‌بندی سؤال‌ها ساخته شده. اگر کیفیت بالاتر می‌خواهی و روزی چند هزار پیام داری، Gemini 3.8 Flash؛ فقط حواست به حساسیتش به فیلتر محتوا باشد، چون ممکن است بعضی سؤال‌ها را به همین دلیل جواب ندهد.

هزینه‌ی یک ماه کار با هر خانواده

قیمت هر هزار کلمه به‌تنهایی حس درستی نمی‌دهد؛ مصرف ماهانه را ببین. فرض کن یک فریلنسر محتوا در ماه حدود ۲۰٬۰۰۰ کلمه جواب از مدل می‌گیرد (۲۰ مقاله‌ی هزار کلمه‌ای). این عدد را در قیمت هر مدل ضرب کرده‌ایم؛ ورودی را هم باید کمی رویش بگذاری. هر اعتبار با نرخ امروز حدود ۲٬۶۰۰ تومان.

نتیجه‌ی عملی: اگر همه‌ی ۲۰ مقاله را از اول تا آخر با Claude Fable 5.1 بنویسی، ماهانه حدود ۲۶۰ اعتبار خرج می‌کنی. اگر پیش‌نویس را با GPT-6 Luna بزنی و فقط نسخه‌ی نهایی هر مقاله را یک بار به Fable بدهی، همان کار با حدود ۱۳ اعتبار برای Fable و کمتر از ۳ اعتبار برای Luna انجام می‌شود. کیفیت نهایی همان است، هزینه یک‌بیستم. اعتبار رایگان روزانه (در حد ۱۰ اعتبار) هم به‌تنهایی برای پیش‌نویس‌های روزانه با GPT-6 Luna یا Gemini 3.8 Flash کافی است.

چطور در چراغ هم‌زمان مقایسه کنیم؟

به‌جای خواندن مقایسه‌ها، خودت مقایسه کن. چراغ همه‌ی این هشت مدل را در یک انتخابگر دارد و پرداخت به ازای مصرف است؛ برای هیچ‌کدام اشتراک جدا نمی‌خری.

1. «مقایسه‌ی مدل‌ها»: یک پرامپت را هم‌زمان روی تا ۳ مدل بفرست، مثلاً GPT-6.1 Sol، Claude Sonnet 5.5 و Gemini 3.1 Pro، و جواب‌ها را کنار هم بخوان. هر مدل هزینه‌ی خودش را دارد و قیمت تقریبی قبل از ارسال نشان داده می‌شود.
2. اسلایدر خانواده: Claude Sonnet 5.5 و Claude Opus 5.5 یک ردیف‌اند؛ با یک حرکت بین نسخه‌ی سبک و قوی جابه‌جا می‌شوی.
3. دکمه‌ی «راهنما» کنار انتخابگر: مدل‌های فعال را مقایسه می‌کند؛ هر کدام برای چه کاری خوب است، کجا ضعف دارد، چقدر خرج دارد و در چه رده‌ای است.
4. حافظه‌ی مشترک: «حافظه‌ی من» با همه‌ی مدل‌ها همراهت است؛ لحن و اسم برندت را یک بار می‌نویسی. حافظه‌ی قبلی‌ات را هم از ChatGPT، Claude یا Gemini می‌چسبانی و منتقل می‌شود. چت جدید ۱۰ پیام آخر چت‌های ۴۸ ساعت اخیر را می‌بیند، پس می‌توانی کار را با مدل دیگری ادامه دهی بدون توضیح دوباره.
5. نسخه‌های دیگر: این هشت مدل، انتخاب پیش‌فرض چراغ از ۳۵۱ مدل چت است. نسخه‌های دیگر هر خانواده را در انتخابگر با یک سوئیچ برای خودت روشن می‌کنی (راهنما: مدل اختصاصی خودت را فعال کن).

فهرست کامل ۱۲ مدل چت چراغ، از جمله Grok، DeepSeek و Qwen که در این مقایسه نبودند، در راهنمای مدل‌های چت و نوشتن آمده است.

سؤال‌های رایج

کدام هوش مصنوعی بهتر است، GPT یا Claude یا Gemini؟

بستگی به کار دارد: نوشتن فارسی و کپی Claude، اسناد خیلی بلند و چندوجهی Gemini، کار همه‌کاره و اتوماسیون GPT. در رده‌ی استاندارد هر سه قیمت نزدیکی دارند، پس تصمیم را نوع کار می‌گیرد، نه قیمت.

بهترین مدل برای فارسی کدام است؟

برای کپی‌رایتینگ و ترجمه‌ی روان به فارسی Claude Fable 5.1؛ برای کار روزمره Claude Sonnet 5.5. Gemini 3.8 Flash برای ترجمه و ویرایش متن بلند با قیمت پایین مناسب است.

GPT-6 Astra Pro کی می‌ارزد؟

وقتی مسئله چندمرحله‌ای و پرریسک است: تحلیل مالی، استراتژی، تصمیمی که اشتباهش گران تمام می‌شود. برای کار معمولی گران‌ترین انتخاب فهرست است.

فرق Claude Opus 5.5 و Claude Sonnet 5.5 چیست؟

Opus پریمیوم است و برای استدلال خیلی پیچیده، کدبیس بزرگ و پژوهش؛ Sonnet استاندارد است و برای کار روزمره، با نصف قیمت Opus. در چراغ یک ردیف‌اند و با اسلایدر انتخاب می‌شوند.

برای استفاده از هر سه باید اشتراک جدا بخرم؟

نه. در چراغ هر سه خانواده با یک حساب و یک اعتبار در دسترس است؛ به ازای مصرف و به تومان پرداخت می‌کنی و اعتبار خریداری‌شده هیچ‌وقت منقضی نمی‌شود.