خانواده‌ی GPT-6: Astra Pro، Sol و Luna برای چه کارهایی

خانواده‌ی GPT-6 در چراغ سه مدل OpenAI است با سه رده و سه قیمت: GPT-6 Astra Pro (پریمیوم، حدود ۱۳ اعتبار برای هر ۱٬۰۰۰ کلمه) برای مسائل پیچیده و تحلیل مالی، GPT-6.1 Sol (استاندارد، حدود ۲٫۶ اعتبار) برای قرارداد، کد و اتوماسیون، و GPT-6 Luna (اقتصادی، حدود ۰٫۱۳ اعتبار) برای چت‌بات، خلاصه و متن شبکه‌ی اجتماعی. قانون ساده‌اش این است: پیش‌نویس با Luna، کار جدی روزمره با Sol، نسخه‌ی نهایی و تصمیم پرریسک با Astra Pro.

GPT-6 در چراغ: سه مدل، سه رده

GPT-6 اسم یک مدل نیست؛ اسم خانواده‌ای است که هر عضوش برای بودجه و کار متفاوتی ساخته شده. چراغ هر سه را در انتخابگر چت پیش‌فرض روشن گذاشته و رده‌ی هر کدام را دکمه‌ی «راهنما» کنار انتخابگر نشان می‌دهد. فاصله‌ی قیمت واقعاً زیاد است: هزار کلمه با GPT-6 Astra Pro صد برابر GPT-6 Luna خرج دارد.

قیمت‌ها در چراغ به اعتبار ثابت‌اند و با نوسان تومان عوض نمی‌شوند. ۱ اعتبار یک سنت دلار است و با نرخ امروز حدود ۲٬۶۰۰ تومان؛ فقط قیمت تومانیِ خرید اعتبار با نرخ روز دلار حساب می‌شود. قیمت‌ها تا ۲۶ مهر ۱۴۰۵؛ عدد به‌روز هر مدل در صفحه‌ی مدل‌ها و قیمت‌ها است. اگر حساب اعتبار برایت تازه است، اعتبار چراغ چطور کار می‌کند را بخوان.

جدول مقایسه‌ی Astra Pro، Sol و Luna

جواب کوتاه جدول: اگر کار معمولی است Luna، اگر سند یا کد است Sol، اگر اشتباه گران تمام می‌شود Astra Pro. قیمت‌ها تقریبی و برای ۱٬۰۰۰ کلمه‌ی جواب است؛ متن ورودی هم حساب می‌شود.

دو نکته از جدول. اول، GPT-6.1 Sol پنج برابر ارزان‌تر از Astra Pro است و برای بیشتر کارهای جدی یک کسب‌وکار کوچک کافی است. دوم، GPT-6 Luna آن‌قدر ارزان است که اعتبار رایگان روزانه (در حد ۱۰ اعتبار) برای ده‌ها جواب بلندش کافی است. اگر می‌خواهی GPT را کنار Claude و Gemini ببینی، مقایسه‌ی GPT، Claude و Gemini را بخوان.

GPT-6 Astra Pro: وقتی اشتباه گران است

GPT-6 Astra Pro پرچم‌دار خانواده است: برای مسائل پیچیده، تحلیل مالی و استراتژی و کارهای چندمرحله‌ای. هر ۱٬۰۰۰ کلمه حدود ۱۳ اعتبار خرج دارد، یعنی با نرخ امروز حدود ۳۳٬۸۰۰ تومان. برای کپشن و ایمیل روزمره سراغش نرو؛ برای تصمیمی برو که نتیجه‌اش ماه‌ها با توست.

۱. قیمت‌گذاری سال بعد یک کافه

صاحب کافه‌ای در اصفهان می‌خواهد بداند با بالا رفتن هزینه‌ی مواد اولیه، منو را چقدر گران کند که مشتری نپرد. این یک مسئله‌ی چندمرحله‌ای است: هزینه، فروش هر قلم، رفتار مشتری و رقبا.

پرامپت نمونه: «هزینه‌ی مواد و فروش ماهانه‌ی ۱۲ قلم منوی کافه‌ام را در جدول پایین گذاشته‌ام. سه سناریوی قیمت‌گذاری برای شش ماه آینده بساز: محافظه‌کار، متعادل، تهاجمی. برای هر سناریو درآمد تقریبی، ریسک از دست دادن مشتری و اقلامی که بهتر است حذف شوند را بنویس و در آخر یکی را با دلیل پیشنهاد بده.»

۲. انتخاب بین سه پیشنهاد تأمین‌کننده

یک فروشگاه اینستاگرامی لوازم آشپزخانه سه پیشنهاد از سه تأمین‌کننده دارد، هر کدام با قیمت، مهلت پرداخت، حداقل سفارش و شرط مرجوعی متفاوت. مقایسه‌ی ساده جواب نمی‌دهد چون شرط‌ها به هم گره خورده‌اند.

پرامپت نمونه: «سه پیشنهاد زیر را با فرض فروش ماهانه‌ی ۳۰۰ قلم و نقدینگی محدود مقایسه کن. هزینه‌ی واقعی هر پیشنهاد را با در نظر گرفتن مهلت پرداخت و ریسک کالای مانده حساب کن و بگو کدام را با چه شرطی بپذیرم.»

۳. برنامه‌ی ورود به یک شهر تازه

آموزشگاه زبانی در شیراز می‌خواهد شعبه‌ی دوم را در شهر دیگری باز کند. Astra Pro می‌تواند گام‌به‌گام ریسک‌ها، هزینه‌های راه‌اندازی و ترتیب کارها را بچیند.

پرامپت نمونه: «با این اطلاعات از شعبه‌ی فعلی‌مان، یک برنامه‌ی ۹۰ روزه برای باز کردن شعبه‌ی دوم بنویس. کارها را به ترتیب بچین، برای هر مرحله معیار تصمیم «ادامه یا توقف» بگذار و سه ریسک بزرگ را با راه کاهشش بنویس.»

GPT-6.1 Sol: اسب کاری سند، کد و اتوماسیون

GPT-6.1 Sol مدل استاندارد خانواده است: برای اسناد و قراردادهای حجیم، کدنویسی و اتوماسیون. هر ۱٬۰۰۰ کلمه حدود ۲٫۶ اعتبار، یعنی با نرخ امروز حدود ۶٬۷۶۰ تومان. ضعفش این است که دقتش کمتر از پرچم‌دار است؛ برای همین تصمیم خیلی سنگین را بعد از Sol یک بار هم به Astra Pro بده.

۱. بررسی قرارداد اجاره‌ی تجاری

آژانس املاکی در تهران قرارداد ۴۰ صفحه‌ای اجاره‌ی یک مغازه را دارد و می‌خواهد بندهای خطرناک را قبل از امضای مشتری پیدا کند.

پرامپت نمونه: «این قرارداد را بند به بند بخوان. بندهایی که به ضرر مستأجر است، بندهای مبهم و چیزهایی که جا افتاده را در یک جدول سه‌ستونه بنویس: شماره‌ی بند، مشکل، پیشنهاد اصلاح.»

۲. کد کوچک برای سایت ووکامرس

فریلنسری که سایت فروشگاهی مشتری را نگه می‌دارد، یک تکه کد برای نمایش «ارسال رایگان بالای فلان مبلغ» در سبد خرید لازم دارد.

پرامپت نمونه: «یک تابع PHP برای ووکامرس بنویس که در صفحه‌ی سبد خرید نشان دهد چقدر دیگر تا ارسال رایگان مانده. مبلغ آستانه از تنظیمات خوانده شود. کد را با توضیح فارسی کوتاه برای هر بخش بده.»

۳. اتوماسیون گزارش سفارش‌ها

مدیر یک فروشگاه آنلاین هر هفته فایل Excel سفارش‌ها را دستی خلاصه می‌کند. Sol می‌تواند اسکریپتی بنویسد که این کار را خودکار کند.

پرامپت نمونه: «یک اسکریپت Python بنویس که فایل CSV سفارش‌های هفته را بخواند، فروش هر دسته را جمع بزند، پنج محصول پرفروش را دربیاورد و نتیجه را در یک فایل Excel تازه با دو شیت ذخیره کند.»

GPT-6 Luna: کار پرتکرار با قیمت تقریباً هیچ

GPT-6 Luna مدل اقتصادی خانواده است: برای چت‌بات ارزان، دسته‌بندی و خلاصه، و متن وبلاگ و شبکه‌ی اجتماعی. هر ۱٬۰۰۰ کلمه حدود ۰٫۱۳ اعتبار، یعنی با نرخ امروز حدود ۳۴۰ تومان. استدلال عمیقش کمتر است؛ پس مسئله‌ی چندمرحله‌ای را به آن نده، کار ساده و پرتکرار را بده.

۱. دسته‌بندی پیام‌های دایرکت

یک پیج فروش لباس روزی ده‌ها دایرکت می‌گیرد و می‌خواهد بداند بیشتر سؤال‌ها درباره‌ی چیست.

پرامپت نمونه: «این ۲۰۰ پیام را در پنج دسته بگذار: قیمت، سایز، ارسال، مرجوعی، سایر. تعداد هر دسته را بگو و برای هر دسته یک جواب آماده‌ی کوتاه و مؤدبانه بنویس.»

۲. کپشن و پیش‌نویس پست

فریلنسر محتوایی که برای سه پیج کار می‌کند، هر هفته ده‌ها کپشن و ایده‌ی پست لازم دارد.

پرامپت نمونه: «برای یک کافه‌ی کتاب در رشت ده کپشن کوتاه اینستاگرام بنویس؛ لحن صمیمی، هر کپشن زیر ۳۰ کلمه با یک سؤال برای کامنت در آخر.»

۳. خلاصه‌ی نظرهای مشتری‌ها

یک فروشگاه لوازم خانگی صدها نظر مشتری زیر محصولاتش دارد و می‌خواهد بداند چه چیزی را باید بهتر کند.

پرامپت نمونه: «این نظرها را بخوان و در پنج خط بگو مشتری‌ها از چه چیزی راضی‌اند و از چه چیزی شاکی. سه شکایت پرتکرار را با تعداد تقریبی بنویس.»

قانون «پیش‌نویس با Luna، نهایی با Astra»

بیشتر هزینه‌ی چت در رفت‌وبرگشت‌های اول خرج می‌شود، نه در نسخه‌ی نهایی. پس فکر کردن، ایده‌گرفتن و پیش‌نویس را به مدل ارزان بده و فقط نسخه‌ای را که واقعاً مهم است یک بار به پرچم‌دار بسپار.

1. پیش‌نویس با GPT-6 Luna: ایده‌ها، ساختار، متن خام. سه تا پنج دور رفت‌وبرگشت با هزینه‌ای در حد چند صد تومان.
2. کار جدی با GPT-6.1 Sol: وقتی متن سند یا کد است و دقت مهم است.
3. نهایی با GPT-6 Astra Pro: فقط وقتی تصمیم مالی یا استراتژیک پشت متن است؛ یک دور، نه پنج دور.

مثال: یک پیشنهاد همکاری ۱٬۰۰۰ کلمه‌ای برای یک مشتری بزرگ. پنج دور با Luna حدود ۰٫۶۵ اعتبار است (با نرخ امروز حدود ۱٬۷۰۰ تومان) و یک دور نهایی با Astra Pro حدود ۱۳ اعتبار (حدود ۳۳٬۸۰۰ تومان). اگر همان پنج دور را از اول با Astra Pro می‌زدی، حدود ۶۵ اعتبار یعنی حدود ۱۶۹٬۰۰۰ تومان می‌شد.

هزینه‌ی یک ماه کار یک فریلنسر با هر مدل

قیمت هر هزار کلمه به‌تنهایی حس نمی‌دهد؛ مصرف ماهانه را ببین. فرض کن یک فریلنسر محتوا در ماه حدود ۲۰٬۰۰۰ کلمه جواب از مدل می‌گیرد (مثلاً ۲۰ مقاله‌ی هزارکلمه‌ای). ورودی را هم کمی رویش بگذار.

ردیف آخر نکته‌ی اصلی است. فریلنسر سه برابر بیشتر پیش‌نویس می‌زند (حدود ۷٫۸ اعتبار با Luna)، و فقط پنج متن مهم ماه، مثل پیشنهاد قیمت و برنامه‌ی محتوای مشتری اصلی، را به Astra Pro می‌دهد (حدود ۶۵ اعتبار). کیفیت جایی که مهم است پرچم‌دار است و هزینه کمتر از یک‌سوم حالت «همه با Astra Pro». اعتبار خریداری‌شده هم هیچ‌وقت منقضی نمی‌شود؛ ماهی که کمتر کار کردی، اعتبارت می‌ماند.

GPT-6 در API: نام مستعار openai-latest

اگر برنامه‌نویس هستی، هر سه مدل را از API چراغ صدا می‌زنی؛ API چت کاملاً سازگار با OpenAI است و فقط base_url را به https://cheraq.ai/api/v1 عوض می‌کنی. شناسه‌ی مدل‌ها به شکل openai/gpt-6.1-sol است و فهرست کامل را GET /models با هزینه‌ی تقریبی هر مدل برمی‌گرداند.

اگر نمی‌خواهی هر بار OpenAI مدل تازه‌ای داد کدت را عوض کنی، به‌جای شناسه‌ی ثابت از نام مستعار openai-latest استفاده کن. این نام همیشه تازه‌ترین مدل پرچم‌دار OpenAI را برای چت و عکس می‌گیرد. برای کار ارزان و پرتکرار اما شناسه‌ی ثابت بهتر است، چون قیمتت قابل پیش‌بینی می‌ماند.

from openai import OpenAI
client = OpenAI(api_key="cq_live_…", base_url="https://cheraq.ai/api/v1")
r = client.chat.completions.create(model="openai-latest",
    messages=[{"role": "user", "content": "سه سناریوی قیمت‌گذاری برای منوی کافه پیشنهاد بده"}])
print(r.choices[0].message.content)

هزینه‌ی هر درخواست از اعتبار همان حساب کم می‌شود و هر کلید مصرف جدای خودش را دارد. راهنمای کامل در API چراغ برای برنامه‌نویس‌ها و مستندات API است.

فهرست کامل ۱۲ مدل چت پیش‌فرض، از Claude و Gemini تا DeepSeek و Qwen، در راهنمای مدل‌های چت و نوشتن آمده است.

سؤال‌های رایج

فرق GPT-6 Astra Pro و GPT-6.1 Sol چیست؟

Astra Pro پریمیوم است و برای مسائل پیچیده، تحلیل مالی و استراتژی؛ Sol استاندارد است و برای قرارداد، کد و اتوماسیون، با حدود یک‌پنجم قیمت. دقت Sol کمتر از پرچم‌دار است.

ارزان‌ترین مدل GPT-6 در چراغ کدام است؟

GPT-6 Luna با حدود ۰٫۱۳ اعتبار برای هر ۱٬۰۰۰ کلمه، یعنی با نرخ امروز حدود ۳۴۰ تومان. برای چت‌بات، دسته‌بندی، خلاصه و متن شبکه‌ی اجتماعی مناسب است.

برای نوشتن کپشن اینستاگرام کدام GPT-6 بهتر است؟

GPT-6 Luna؛ متن شبکه‌ی اجتماعی جزو کارهای اصلی‌اش است و تقریباً هزینه‌ای ندارد. اگر لحن ادبی فارسی برایت مهم است، راهنمای مدل‌های چت گزینه‌های دیگر را هم معرفی می‌کند.

openai-latest دقیقاً چه مدلی را صدا می‌زند؟

تازه‌ترین مدل پرچم‌دار OpenAI را برای چت و عکس. وقتی OpenAI مدل تازه‌ای بدهد، کد تو بدون تغییر از آن استفاده می‌کند.

برای استفاده از GPT-6 اشتراک ChatGPT لازم است؟

نه. در چراغ با یک حساب و پرداخت تومانی به ازای مصرف به هر سه مدل دسترسی داری، بدون اشتراک ماهانه و بدون کارت ارزی.